Herkese Bilim Teknoloji Dergisi‘nin organize ettiği Dijital Kültür ve Yapay Zeka Konferansları‘nın dokuzuncusunda değerli partnerim Prof. Dr. Cem Say ve Bahçeşehir Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Türker Kılıç ile “beyin”, “zihin” ve “bilinç” olguları çerçevesinde insan beynine ait “doğal zeka” ile dijital teknolojilerle geliştirilmekte olan “yapay zeka” kavramlarını tartıştık.

Türker Hoca, AB bünyesinde gerçekleştirilmekte olan connectome projesi kapsamındaki gelişmeleri anlattı. Öne sürdüğü teorileri biz de kendi açımızdan değerlendirdik.

Tartışmayı şekillendiren temel soru şuydu: Önemli olan “canlılık” mı “yaşam” mı?

Mevcut paradigma canlılığı merkeze almakta ve insan da bu tabloda başrol oynamakta. Oysa insan beyninin çalışma modeli birlikteliğin, bağlantılılığın tek tek tikellerden daha önemli olduğunu gösteriyor. Bu “yaşam”ın “canlılık”tan daha önemli olduğuna işaret ediyor. Orman yaprak için değil de yaprak orman için! (Fizik, metafizik pek çok öğreti de aslında buna işaret etmiyor mu?)

Bu tespit benim açımdan müstakil dijital devrim dediğim yaşanmakta olan dönüşümle parallellik arz ediyor. Yukarıda anılan proje yeni bir bilimsel paradigmanın gerekliliğini öne sürüyor. Mevcut matematiğin bu paradigmayı açıklamada yetersiz kaldığının altını çiziyor. Bu bilimsel paradigmanın sonuçlarının toplumu hukuksal, kültürel, sosyal açıdan değiştireceğine işaret ediyor.

İşte bu! Dijital dönüşüm yeni bir toplum yapısını beraberinde getirecek. Newton-Descartes modeli nasıl ki sanayi toplumunu oluşturduysa bu yeni model de dijital toplumu ortaya çıkaracak. O “Endüstri 4” adıyla işaret edilen modifiye edilmiş sanayi toplumu olmayacak! Teknoloji bacağında dijitallik, ekonomi bacağında kripto-paraların sağladığı güven-gerektirmeyen-aracısızlık, siyasi bacağında ise blok-zinciri üzerine inşa edilen doğrudan-demokrasi yer alacak.