Yapak zekâ görmeye-duymaya başladı!

Klasik öngörüdür: Bir maymunu bir daktilonun (hadi “bilgisayarın” diyelim de gençler de anlasın) başına oturtur, tuşlara vurmayı öğretir ve yeterince uzun süre beklerseniz anlamlı kelimeler “de” tuşlar. ChatGPT ya da genel olarak LLM denilen Geniş Dil Modeli tabanlı yapay zekâ algoritmaları böyle bir maymun. Tek farklı veri analiz etme modeli daha gelişmiş-yönlendirilmiş. Böyle olunca da maymun örneğindeki gibi binlerce yıl beklemek yerine birkaç bin gün(lük kodlama) sonunda tesadüfen değil her seferinde anlamlı kelimeler üretmek mümkün oldu. Bugüne dek ChatGPT ile insan etkileşimi bu ileri düzey model ile sağlandı.

Bugünden sonra ise belli ki yeni bir dönem başlıyor. OpenAI firmasının geçen hafta tüm dünyaya tanıttığı ve ücretsiz olarak kullanıma sunduğu GPT-4o versiyonu insanın bir makine ile “insan kalite düzeyinde” sesli-görüntülü iletişim kurmasını sağlıyor.

Bir öğrenci artık sıkıcı ev ödevlerini birkaç dakika içinde yaptırmak üzere kullanmayacak yapay zekayı. Daha ziyade cihazının kamerasını açıp çözemediği geometri sorusunu gösterecek, yapay zekâ da ona adım adım nasıl çözebileceğini anlatacak. Şimdi üçgenin tepe noktasından taban kenarına bir dik doğru çiz..

İnsan kalite düzeyi sözel iletişimde insanın konuşma, konuşulana tepki verme standartları neyse o düzeyde ve o şekilde tepki vermek anlamına geliyor. Örneğin insanın söylenen bir şeye tepki verme süresi 200-300 milisaniye. GPT4-o da o hızda tepki veriyor. Terbiyeli bir kişi konuşanın sözünü kesmez; ama birisi sözünü keserse hemen susup onu dinler. GPT4-o da öyle yapıyor! Dahası gülüyor, boğazını temizliyor, yeri geldiğinde lafı ağzında geveliyor.

Kendisi ile iletişim kuran kişinin yüz ifadesini ve ses tonunu analiz edip onun ruh halini anlama ve ona uygun ses tonuyla cevap verme becerisine sahip. Öyle ki insan kendisi gibi duygusal bir kişi ile iletişim içinde olduğu hissine kapılıyor. Bu da doğal olarak iletişimdeki buzların kırılmasını ve ikilinin çabucak kaynaşmasını sağlıyor.

OpenAI GPT4-o ile dijital kara deliğin boyutlarını yine geometrik olarak artırdı. Yani? İrili ufaklı pek çok yapay zekâ firması bu kara deliğin içinde yok olup gidecek. Onların özene bezene hazırladıkları belli bir konuya odaklanmış yapay zekâ çözümleri OpenAI firmasının bu yeni GPT versiyonunun ücretsiz bir özelliği haline geldi-geliyor-gelecek!

Yabancı dil mi öğrenmek istiyorsunuz? GPT4-o! (O arada alanın favorisi Dualingo’nun hisseleri şimdiden çakıldı). Bilmediğiniz bir şehrin bilmediğiniz bir semtinde önünüze çıkan tarihi bina hakkında bilgiye mi ihtiyacınız var? GPT4-o! (Telefonun kamerasından mekânı gösterip bina hakkında onu soru sormanız yeterli). Dertleşecek bir sırdaş mı arıyorsunuz? GPT4-o! Çocukken (şimdi vefat etmiş) büyükannenizin anlattığı masalı yine onun sesinden dinleyerek uyumak mı istiyorsunuz? GPT4-o!

Her şey için GPT4-o! İsmindeki “o” da zaten onu işaret ediyor. Omni! Yani her şey! İnsan düşünmeden edemiyor. Acaba OpenAI’da bir Türk çalışıyor da bu yeni versiyona 4-o demek onun fikri miydi? O, omni. Omni, her şey. “Her” benzer türde makine-insan iletişimi üzerine çekilmiş popüler bir bilim kurgu filmi. Her ayrıca İngilizce “o(nun)” demek! Belki bu akıl yürütmeyi de GPT4-o yapmış ve kendi adını kendi önermiştir!

Herkese Bilim Teknoloji Dergisi; “Dijital Kültür” Köşesi (Sayı 423 23.05.2024)