Türkiye’de nüfusun %72’si internete erişiyor ve günün 7 saat 15 dakikasını internette geçiriyor. Bu sürede yaptıklarıysa şöyle: 3 saat video, 2 saat 46 dakika sosyal medya, 1 saat 15 dakika müzik!

WeAreSocial sitesinin 2019 Global Dijital Raporu açıklandı. Buna göre dünyadaki 7 milyar 676 milyon kişinin 4 milyar 388 milyonu internet kullanıyor. Dünya nüfusunun %57’si internete erişirken Türkiye için bu oran %72. Geçen yıl dünyada nüfus % 1,1 (84 milyon) artarken, internete erişenlerin nüfusu yüzde 9,1 (367 milyon) artmış. Nüfusa göre internetin en yaygın olduğu ülkeler %99 oranla Andorra, Aruba, Bermuda, İzlanda, Katar, BAE ve Norveç. Geçen sene Hindistan’da yaklaşık 100 milyon kişi internete ilk kez erişirken, bu sayı bazı ülkelerde şöyle: Çin 50 milyon, ABD 25 milyon, Türkiye 5 milyon.

Dünya ölçeğinde kullanıcılar günde 6 saat 42 dakika internete erişiyor. Türkiye’de ise 7 saat 15 dakika. Bu sürelerin ortalama yarısında mobil cihazlar kullanılıyor. Sabit hatlardan internete bağlanma hızı dünyada ortalama 54,3 mbps iken Singapur’da 190, Türkiye’de ise 19,3. Mobilde dünya hız ortalaması 25,1 mbps iken İzlanda’da 72,7 Türkiye’de 34,1.

İlgili rapora göre dünya nüfusunun %45’i (3 milyar 484 milyon) sosyal medya, %67’si de (5 milyar 112 milyon) mobil telefon kullanıyor. Türkiye için bu oranlar sırasıyla %63 (52 milyon) ve %93 (76 milyon). Mobilden internete erişenler ise dünyada yaklaşık 4 milyar iken Türkiye’de 44 milyon kişi. Dünyada internet kullanıcılarının 8,9 farklı sosyal medya hesabı var; Türkiye için sayı 9,7. Dünyada internet kullanıcıları zamanlarının iki saat 16 dakikasını sosyal medyada geçiriyor. Türkiye’de ise 2 saat 46 dakika. Türkiye’de günde ortalama üç saat video izleniyor, bir saat 15 dakika müzik dinleniyor, kullanıcıların %84’ü her gün internet kullanıyor.

En favori sosyal medya siteleri Facebook (2 milyar 271 milyon aktif kullanıcı), Youtube (1 milyar 900 milyon), Instagram (1 milyar). Mesajlaşma uygulamaları açısından ise WhatsApp (bir buçuk milyar), Facebook Messenger (bir milyar 300 milyon), WeChat (bir milyar 83 milyon). Twitter 326 milyon, Snapchat ise 287 milyon ile aşağılarda. Geçen sene Facebook’u bırakanlar listesinde Türkiye bir milyon kullanıcı ile başı çekiyor. Ancak toplam 43 milyon ile dokuzuncu sırada. Liderlik 300 milyon ile Hindistan’da. Öte yandan ABD 120 milyon kullanıcı ile Instagram’da, 47 milyon ile Twitter’da başı çekerken, Türkiye 38 ve 9 milyon ile her ikisinde de beşinci sırada.

Global çapta kullanıcıların dörtte üçü e-ticaret yapıyor ve yıllık ortalama 634 dolarlık mal alıyor. Türkiye’deyse e-Ticaret yapanların oranı %67. Yıllık alışveriş miktarı ise 152 dolar. Öte yandan mobilden ticaret de yükseliyor. Dünyada %55, Türkiye’de ise %50 oranla kullanıcılar mobil cihazlarından alışveriş yapıyor.

Internet üzerinden en çok giyim-kuşam malları alınıyor (524 milyar dolar). Onu elektronik cihazlar (392 milyar dolar) ve gıda-kişisel bakım ürünleri (209 milyar dolar) izliyor. Türkiye’de ise bu üç kategoride yıllık toplam alım miktarı sırasıyla 1,3 milyar dolar, 2 milyar dolar ve 412 milyon dolar. Internet kullanıcılarının %5,5’inde kriptopara var. Türkiye için bu oran ise %6,4.

Herkese Bilim Teknoloji Dergisi; “Dijital Kültür” Köşesi (Sayı 194– 13.12.2019)

Kripto para madenciliğinde kabaca yatırımınızı bir kaç ay içinde geri alabilir, yılda bir kaç misli kazanabilirsiniz.

Elinizi sallasanız elli madenci bulabilirsiniz. Bitcoin ya da genel olarak kripto para madenciliği o denli yaygınlaşmış durumda. Sayıdaki artışın bir nedeni dijital medyadaki yoğun bilgi akışı ise diğer nedeni madencilik yapmanın giderek kolaylaşmasıdır.

Madencilik önce evdeki alelade bilgisayarlar ile başladı. Ancak bugün bitcoin kazanmak için yapılan dijital kazı çalışmaları o kadar zorlaştırıldı ki bunu artık bilgisayar ile yapmak elektrik tüketmekten başka bir işe yaramaz hale geldi. Haber size geç ulaşmış olabilir. Birisi bilgisayara yazılımı yükleyip madencilik yapalım derse uzak durun! Getirisi şansa kalmış bir seçenek. İkinci opsiyon bilgisayarlara takılan oyun kartlarında bulunan müstakil işlemci ve bellek kapasitesini de kullanmak idi. Bugün o da elektrik idaresine çalışan bir ihtimal olmaktan öteye geçemiyor.

Bitcoin madenciliğinden bugün dünyada para kazananlar artık özel geliştirilmiş cihazları kullanmakta. Bunlar doğrudan internete bağlanabildiği gibi bilgisayar üzerinden de çalışabiliyor. Ancak bu cinsten bir kaç cihaz alıp işe başlamak da giderek bir seçenek olmaktan çıkıyor. Çünkü siz bir kaç cihaz ile kazı yaparken Çin’de, İzlanda’da, İsveç’te, Gürcistan’da, Çekya’da o cihazlardan binlercesi çalışıyor. Onların arasından sıyrılıp sizin kazanmanız imkansız değilse de çok zor.

Tablo o kadar endişe verici değil. Madencilikten para kazanmanın hala bir yolu var: Madenci ağlarına katılmak. Yani satın alacağınız cihazları o binlerce cihaz ile arama yapan ekibe dahil etmek. Bu modelde çoğunlukla cihaz fiziksel olarak sizin mekanınızda bulunur. Böylece cihaz(lar)ın giderlerini yerel tarifeye göre karşılarsınız (elektrik, teknik bakım, internet bağlantısı vb).

Cihazla kendi başınıza nafile kazılar yapmak yerine, binlerce madencinin oluşturduğu ekip bünyesinde çalışmanın doğal sonucu gözünden vurduğunuz turnayı da o ekiple paylaşmaktır. Yani bir bloku kriptolayıp da bitcoin (ya da hangi kripto para için kazıyorsanız onu) kazandığınızda, kazanç ekipteki binlerce kişiye paylaştırılır.

Bu modelin daha cazip bir versiyonunda cihaz satın alma gereği de ortadan kalkmaktadır. Onun yerine bulut üzerinde hizmete sunulmuş bir kazı cihazını belli bir süre için (ör. bir yıl) kiralarsınız. Cihaz dünya üzerinde bir yerde durmakta ve 7/24 internete bağlı beklemektedir. Kiraladığınız andan itibaren dünya üzerindeki hangi madenci ekibe katılmak isterseniz uzaktan ayarlarla oynayarak cihazı o ekibe dahil edersiniz. Ekip bitcoin kazandıkça size de kapasiteniz çerçevesinde ilgili pay düşer.

Kripto para çıkarmak için kazı yapan cihazların temini, teslimatı vb kolay değildir. İstediğiniz anda satın alacak bir cihaz bulamayabilirsiniz. Bulut modelinde ise firmanın havuzunda cihaz olduğu sürece kiralama imkanı söz konusudur. Masraflar da nispeten ucuza gelebilir. Madencilik işinde kabaca yatırımınızı bir kaç ay içinde geri alabilir, yılda bir kaç misli kazanabilirsiniz. Tabii seçtiğiniz firmanın, parçası olduğunuz madenci ekibin güvenilirliği her daim bir risk faktörü olma özelliğini koruyacaktır.

Herkese Bilim Teknoloji Dergisi; “Dijital Kültür” Köşesi (Sayı 100 – 23.02.2018)