Medya varken çipe gerek yok!

Komplo teorisyenleri yasta! Pandemi sürecinde Bill Gates’in aşıları kullanarak insan vücuduna çip yerleştireceğini öne sürmüşlerdi. Meğer dünyayı yönetenler çip işini Elon Musk’a havale etmişler. Musk geçtiğimiz günlerde Neuralink şirketinin bir aşamayı daha geçtiğini duyurdu. İnsan beynine yerleştirilen çip çalışmaya başlamış!

2022 yılında Neuralink’e insanlar üstünde çalışma izni vermeyen ABD kamu otoritesi (FDA) geçen sene fikir değiştirip izin verdiğini duyurmuştu. Daha önce neden izin verilmediği, sonra bu kararın neden değiştirildiği konusunda yapılmış bir açıklama yok. İyimser tahminle, firma çip ya da onu yerleştirme süreciyle ilgili yeterli gelişme kaydetmiş olsa gerek!

Musk malum müesses nizam ile kavgalı bir profil. O nedenle kendisini ve yaptıklarını sevenler kadar sevmeyenler de var ama nedense medyanın oluşturduğu profil, insanları onu sevmeyen tarafında olmaya itiyor! Bill Gates için tam tersi bir durum geçerli. Ne badireler atlattı; meczuplar dışında onu kötüleyen yok gibi!

Musk kötülenecek ya, Neuralink firmasının şimdiye dek bin beş yüz denek hayvanı testler sırasında öldürdüğü bilgisi dolaşıma sokuldu. Peki bugün yaygın olarak kullanılan ilaçların testleri sırasında kaçar tane denek hayvanının öldürüldüğünden bahsediliyor mu? Hayır! Elde kıyaslama yapacak veri yok! O nedenle bin beş yüz çok büyük bir sayı gibi görünüyor. Ya şu mide ilacını ya da öteki ağrı kesiciyi geliştirirken on bin tane hayvanın ölümüne neden olunduysa?

Çiple ilgili gündeme gelen ilk konu onun hangi kalıcı hastalıklar için bir çözüm olabileceğinden ziyade, acaba kötü niyetle insan beynini yönlendirme amacıyla kullanılıp kullanılmayacağı. Onu da sağ olsun, insanın aklına distopik bilim kurgu filmleri sokmuş durumda. Malum kurgu bir kitabı okutmanın ya da filmi izletmenin ilk kuralı içinde bir sorun olması. Çipi takan hastanın felçli uzuvlarını kullanabilir hale gelmesinde bir sorun yok! Sorun nerede olabilir? Mesela çipli beyne dışarıdan komutlar gönderilip, onu robot gibi kullanmak söz konusu olabilir. Ya da çip sayesinde beyni yıkanabilir, neye inanıp neye inanmaması gerektiği dışarıdan müdahale ile sağlanabilir.

İyi de kitleleri yönlendirme konusunda insanlığın uzun yıllar önce keşfettiği, fazla da bilimsel araştırmaya ya da çipe ihtiyaç duymayan bir çözümü zaten var! Kullanıyor da! Medya! Kitleleri manipüle etmek isteyecek olanlar medya gibi ucuz ve kanıtlanmış bir araç varken neden gidip çiple uğraşsın? Eskiden gazete-radyo-TV üçgeninde ana-akım medya beyin yıkıyordu, şimdi internet-web-sosyal medya aynı şeyi yapıyor! Hem de alasını!

Musk’ın icatları çağ atlatıcı nitelikte. İki popüler örnek elektrikli araçlar ile uzaya gönderdiği roketler. Bulduğu çözümler her ikisini de ucuz ve yaygın olarak kullanılabilir hale getirdi. Şimdi Starlink ile internet erişimine, Neuralink ile kimi kalıcı hastalıklara çözüm üretmeye çalışıyor! Klasik modelde, yükselen iş insanı bir medya kanalına sahip olmak isterdi ki onu bir kalkan olarak kullanabilsin. Musk’ın Twitter’ı alması da belki benzer bir sebepten dolayıdır. Onca saldırıya karşı yatırımlarını korumak için!

Herkese Bilim Teknoloji Dergisi; “Dijital Kültür” Köşesi (Sayı 409 08.02.2024)

OpenAI’daki yapay fırtına, Musk-Twitter flört dönemini bile gölgeledi!

Kasım ayında fırtına sadece İstanbul’u değil chatGPT’nin yaratıcısı OpenAI firmasını da vurdu. Öyle ki Elon Musk’ın arap saçına dönen ve aylarca süren Twitter’ı satın alma sürecindeki iniş-çıkışlar bu kez günler mertebesinde gerçekleşti.

Önce şirketin yönetim kurulu, başkanı da bilgilendirmeden, genel müdür (CEO) Sam Altman’ı kovdu; başkana da tenzil-i rütbe verdi. Ardından başkan ve bir başka üst düzey yönetici istifa etti. İki gün sonra OpenAI’ın en büyük yatırımcılarından olan Microsoft’un CEO’su Satya Nadella, Sam’a sahip çıktı ve ayrılan ekibin Microsoft’ta işe başlayacağını duyurdu. Akabinde beklenmedik bir hareket geldi ve OpenAI’da çalışan YZ uzmanlarının neredeyse tamamı kovulanlar geri dönmez ve onları kovan yönetim kurulu üyeleri ayrılmazsa şirketi terk edeceklerini ilan etti. Kalabalıkların gücü galip geldi ve yatırımcılardan gelen baskı üzerine operasyonu yapan dört yönetim kurulu üyesinden üçü görevden ayrıldı. Kovulanlar ise işlerine geri döndü. Şirkete üç yeni yönetim kurulu üyesi atandı. Görevden ayrılan ve kovulma sürecinde yer alan yönetim kurulu üyeleri içinde OpenAI’ın çekirdek ekibinde yer alan kişiler de var!

Sam Altman attığı Twitter mesajlarında büyük harf kullanmamakla biliniyor. ABD’li iyi şair e.e.cummings gibi (“hiç kimsenin, yağmurun bile böyle küçük elleri yoktur”). Şükran Günü’nü kutlayan 24 Kasım tarihli mesajından sonra attığı 30 Kasım tarihli iki mesajı bu yaşanan olaylarla ilgili ve sağduyunun sesi tonunda. ChatGPT tarafından oluşturulmamış olsa bile hukuk danışmanlarının kaleminden çıktığı belli. Cümleler, özel isimler büyük harfle başlıyor vb. Demek ki Sam’in hesabına düşen payda bu türden mesajları göndermek de varmış. Bildik Sam akabinde gönderdiği ve ChatGPT’yi duyurduklarının üstünden bir sene geçmiş olmasıyla ilgili mesajla sahalara geri döndü.

Bu kapışma neden yaşandı? Bundan sonra ne olacak? Rivayetler muhtelif. Boş atıp dolu tutturmaya çalışanlar OpenAI’ın genel yapay zekâ seviyesine ulaştığını (ya da ulaşma yolunda son hızla, sağı-solu kırıp dökerek ilerlediğini) iddia ediyor. Bir başka grup, OpenAI’ın yok olması ve rakiplerinin elindeki alternatiflerin öne çıkması için yapılmış bir operasyon olarak değerlendiriyor. Ancak herkesin üzerinde hem fikir olduğu bir husus var ki o da bu türbülansın şirkete sağlayacağı bir fayda olmadığı-olmayacağı yönünde. Kimisi de Sam’in çok daha güçlü bir şekilde şirkete geri döndüğünün altını çizerek, onun açısından büyük bir kazanım olarak değerlendiriyor. Olabilir. Tabii Sam, bildik vahşi kapitalist kurumsal şirket yöneticisi profilinde birisiyse! Oysa öyle olmadığı biliniyor!

Dışarıdan bakılınca yapılan her operasyonun tam da öyle olmasının planlandığı analizini yapmak hayatı kolaylaştırıcı bir paradigma. Bir de “hiçbir şey göründüğü gibi değildir” tedirginliği var! OpenAI operasyonunda da “bir şey yapmaya çalıştılar, yüzleri-gözlerine bulaştırdılar” değerlendirmesi aşırı-basitleştirme olacağından pek rağbet görmüyor! Milyar dolarlık şirkette yapılacak operasyonların da bu kadar amatörce olmaması, şirketin şanına yakışır düzeyde görkemli olması bekleniyor! Oysa mal bu, kapasite bu! Belki de bu gerçeği abartmak aşırı-karmaşıklaştırma olarak değerlendirilmeli. OpenAI yoluna devam edecektir; etsin! Bu insanlık için kötü sonuçlar doğurabilirmiş! Sanırsın şu an insanlık mutlu-mesut cennet hayatı yaşıyor!

Herkese Bilim Teknoloji Dergisi; “Dijital Kültür” Köşesi (Sayı 400 07.12.2023)