Twitter mı, Threads mi?

Tanol Turkoglu — Thu, 20 Jul 2023 11:47:12 +0000

Twitter mı, Threads mi?

20.07.2023

HBT #380

4 Dakikalık Okuma

Meta’nın Threads uygulaması bir saatte bir milyon kullanıcıya ulaştı!

Meta holding (Facebook, Instagram, Whatsapp) Twitter’ı en uygun zamanda vurdu! Ona rakip olacak uygulamayı geçen hafta genel kullanıma açtı. Threads adlı yeni mikro-blog uygulaması bir saat içinde bir milyon, on iki saat için 22 milyon kullanıcıya ulaşarak bir rekora da imza attı. Örnek olması açısından bazı popüler uygulamaların ilk bir milyon kullanıcıya ulaşma süreleri şöyle: Instagram (2,5 ay), Facebook (10 ay), Twitter (2 yıl).

Bu kıyaslama pek de objektif değil. Twitter hizmete başladığında o kadar ıssızdı ki kime ne için ne yazmalı konusunda pek bir motivasyon yoktu. Türkiye’de Twitter’ın popülerliğinin artması biraz da Gezi Parkı olayının ivmelendirme gücüne dayanıyor. Oysa Threads bir açıdan bakıldığında hazıra konuyor. Üstelik arkasında iki milyar kullanıcısı olan bir destek var: Instagram!

Threads uygulamasının bir saat içinde bir milyon ya da on iki saat içinde 22 milyon kullanıcıya ulaşmasında Instagram ile olan canlı bağlantısının da etkisi göz ardı edilemez. Threads’de yeni kullanıcı oluştururken Instagram hesabını kullanan bir kişi, hem dertsiz bir şekilde kullanıcısını oluşturabiliyor hem de Instagram’da takip ettiği-edildiği kullanıcıların Threads hesaplarıyla iletişim içine girebiliyor. Listeden hangilerini Threads’de de izlemek istiyorsa onları seçiyor, o kadar! İşin güzel tarafı henüz Threads’de hesap açmamış kullanıcılar için de açtığında bağlantı yapmak üzere rezervasyon alınıyor. Böylece o hesap ileri bir tarihte Threads’e girdiğinde onu izlemek üzere hazır bekleyen Threads kullanıcılarını kapısının önünde bekler buluyor.

Mesajlaşma sistemlerini uzun zamandır kullanan teknoloji-severler “thread” kelimesinin de köklü bir geçmişe sahip olduğunu bilecektir. Belli bir konu başlığı altında açılan ve cevaplarla dallanıp budaklanan her tartışma “ağacı” aslında bir “thread”dir. “Flood”dan farklı olarak thread ağacındaki içerik farklı kullanıcılar tarafından oluşturulur. Bir youtube videosu altındaki yorumlar ve yorumlara yapılan yorumlar bir thread’dir. Ya da bir tweet ile başlayan ve onu okuyan diğer kullanıcıların o mesaja yazdıkları yorumlar ile o yorumlara yapılan karşı yorumlar bir thread’i oluşturur.

Threads kelimesi bu anlamda ifade özgürlüğü olgusunu cik cik öten mavi kuştan daha iyi tanımlamış oluyor denilebilir. Malum Twitter Twitter olalı Elon Musk’tan çektiği zulümü başkasından çekmemişti. Şimdi piyasada ciddi bir rakip de var. Musk Twitter’ı kafasına uygun bir hale getiremeden kendisini zorlu bir rekabetin içinde buldu. Ki Musk’tan önce Twitter kendi kulvarında kayda değer bir rakip olmadan devam ediyordu (serbest piyasa ekonomisi paradigması söz konusu olduğunda bu bile üzerinde ciddi düşünülmesi gereken bir husus).

Threads ile Instagram’ın simbiyotik ilişkisinin bir de riskli yanı var. Meta camiasını evdeki bulgurdan edecek potansiyelde. Tamam Instagram’ın iki milyar kullanıcısı olduğu söyleniyor ama bunların kaçının aktif olduğunu Threads’e üye olan kullanıcı adetlerine bakarak da tahmin etmek mümkün olacak. Birebir korelasyon kurmak tam sağlıklı olmasa da fikir vermesi açısından bir gösterge olarak!

Herkese Bilim Teknoloji Dergisi; “Dijital Kültür” Köşesi (Sayı 380 20.07.2023)

Facebook 2021: 533 Milyon!

Tanol Turkoglu — Thu, 15 Apr 2021 07:43:53 +0000

Facebook 2021: 533 Milyon!

15.04.2021

HBT #264

4 Dakikalık Okuma

Zaruri olmayan hiçbir kişisel bilginizi web sitelerinde saklamayın!

Geçtiğimiz günlerde dijital dünya yeni bir Facebook skandalı ile sarsıldı. Bilgisayar korsanlarının dünya genelinde 533 milyon Facebook kullanıcısının hesap bilgilerini çalıp satışa çıkardığı anlaşıldı. Hatta bir süre sonra fikir değiştirmiş ve bazı sitelerde ücretsiz olarak servis etmişler. 106 ülke içinde Türkiye de var. Yayınlanan verilere göre 533 milyonun 19 küsur milyonu Türkiye’den Facebook kullanıcı.

Sosyal medya ya da e-ticaret sitelerine yönelik bu tür toplu veri hırsızlıklarına karşı bireylerin alabilecekleri doğrudan bir tedbir ne yazık ki yok. Çünkü bu hırsızlık olayları o sitenin sunucu bilgisayarlarına yapılan saldırılar sonucunda gerçekleştiriliyor. Ancak dolaylı yoldan yapılabilecek şeylerin başında “zaruri olmayan” kişisel verileri bu tür sitelerle paylaşmamak geliyor. Ki bu tür bir hırsızlık söz konusu olduğunda kaptırılan kişisel veri miktarı asgari olsun.

Örneğin e-ticaret siteleri, “kullanım kolaylığı” açısından kredi kartı bilgilerini saklamayı önerir. Böylece birey bir şey satın alırken girdiği kredi kartı bilgilerini sonraki olası alımlarında tekrar tekrar girmek zorunda kalmaz; onun yerine tek bir tuşla işlemini tamamlayabilir. Bu senaryonun avantaj kısmında şu iki şeyi yapmaktan kurtulmak yer almaktadır: Cüzdandan kredi kartını çıkar, kart bilgilerini (kartın üstündeki isim-soyadı, kredi kartı numarası, son kullanma tarihi, güvenlik numarası) dijital forma gir. Bu iki eylem toplansa bir iki dakikalık bir efor anlamına gelir. E-Ticaret sitelerinin “kullanım kolaylığı” dedikleri şey bireyi bu birkaç dakikalık zahmetten kurtarmaktır. Peki bunun dezavantajı nedir? Dezavantajı bireyin kredi kartı bilgilerinin saklandığı e-ticaret sitesinin sunucularına yapılacak bir siber saldırı sonucunda bu bilgilerin korsanların eline geçmesi ve kredi kartını, hamili tespit edip de kullanıma kapatana dek, kullanmasıdır. Ondan sonra ayıkla pirincin taşını! Bankaya işlemlerin korsanlar tarafından yapılmış olduğunu anlat anlatabilirsen.

O nedenle sık kullanılıyor bile olsa e-ticaret sitelerinde kredi kartı bilgilerinin saklanması “zaruri” değil ama “çok riskli” bir kişisel veridir. Bir sosyal medya ya da e-ticaret sitesinde kullanıcı adı, şifre ve cep telefon numarası dışında saklanmasına izin verilebilecek zaruri bir bilgi olmamalıdır. Cep telefonu da şifrenin unutulması ya da çaldırılması karşısında şifre değiştirme sürecinde kullanmak içindir.

Doğrudan bireyin kontrolünde olan senaryo ise kişisel cihazlara, hesaplara ya da sitelere yapılacak korsan saldırılardır. Buna karşı dikkat edilmesi gereken ilk hususu yaşı tutanlar bilir. Annelerimiz biz daha çocukken kulağımıza küpe olsun diye her gün okula giderken tembihlerdi: Tanımadığım insanlarla konuşma! Bu tembihin dijital izdüşümü tanımadığınız kişilerden gelen epostaları, mesajları cevaplamamaktır. Hatta tanıdıkmış intibaı uyandıran göndericilerin mesajlarına da şüphe ile yaklaşmakta fayda vardır. Son beş senedir hiç haberleşmediğiniz bir arkadaşınızdan, “Zor durumdayım, şu linke tıkla da bana acil beş yüz lira gönder” diye bir eposta aldığınızda aklınıza ilk gelmesi gereken şey şüphe olmalı!

Dijital dünyada da alınması gereken dijital tedbirleri var. Fiziksel dünyadaki gibi. Fark ise şurada: Dijital hırsızlar çok daha cüretkâr! 7/24 her an işbaşındalar!

Herkese Bilim Teknoloji Dergisi; “Dijital Kültür” Köşesi (Sayı 264 15.04.2021)

Milyon – Tanol Türkoğlu

Twitter mı, Threads mi?