Delikanlıların paylaşamadığı dilber: Yapay Zekâ!

Elon Musk hangi firmaya ve tepe yöneticisine dava açtı? Dalga geçer gibi “Adınızı Açık’tan Kapalı’ya çevirirseniz geri adım atarım” dediği… Son bir buçuk senedir Nvidia ile birlikte adından en çok söz ettiren o firma OpenAI. ChatGPT fırtınasının kaynağı.

Musk sadece firmaya değil tepe yöneticisi Sam Altman’a da dava açmış durumda. Temel dayanağı zamanında finansal yatırım yaparken imzalanmış olan anlaşmaya aykırı davranıyor olmaları. Musk’a göre ihlal ettikleri husus firmanın bütünüyle kâr amacı güder hale gelmesi. Çünkü kurum zamanında açık-kaynak modeli ile geliştirme yapma sözü verdiği için Musk para yatırmış.

Siyaseten doğru görünen bu sebebin gerisinde iki büyük neden daha yatıyor sanki. Birincisi OpenAI’ın özellikle son dönemdeki üst yönetim krizinden sonra Microsoft ile daha da yakınlaşması. İkincisi de Musk’ın giderek Ilya’yı tutma tarafının daha ağır basması. Ilya Sutskever ile Sam Altman ikilisini Apple’dan Steve Wozniak ile Steve Jobs gibi tanımlamak belki fazla yanlış olmaz. Perde arkasındaki teknolojik beyin Ilya idi. Sam ise giderek pazarlama dehası Jobs’a benzemeye başladı.

Ilya Sam’in gönderilmesine olumlu oy kullanan yönetim kurulu üyelerindendi. Sam geri dönünce bu kez şirketteki görevlerinden ayrılmak zorunda kaldı. Zamanında Musk’ın Google’da çalışan Ilya’yı OpenAI’a katılmak üzere ikna etmeye Sam ile gitmişliği var. Ilya OpenAI firmasının daha temkinli ve kamu yararı gözeterek ilerlemesi, yapay zekâ alanındaki çalışmaları hassasiyetle gerçekleştirmesi taraftarıyken Sam daha liberal ve pazar-para odaklı görünüyor. Doğaldır ki yatırımcılar Sam gibi bir profili Ilya gibisine elli kere tercih eder. Geçtiğimiz ay Bill Gates de Sam’i konuk ettiği podcast serisinde OpenAI’ın ne yapıp edip bu işten para kazanması gerektiğini söylemiş olduğunu açıkladı ve firmanın ChatGPT aboneliği modelini beklenmedik bir adım olarak nitelendirdi.

Herkesin haklı olduğu bir tablo. Ruhunu şeytana satmazsan şeytanın da sana yatırım yapmayacağı gerçeği sadece vahşi kapitalist yatırımcılara özgü bir özellik değil. Bunun izi Goethe’ye, Faust’a kadar gidiyor! Sam Altman da idealist olmak yerine pragmatik olmayı tercih etmişe benziyor. Nispeten daha riskli bir yol ama insanlık ilk defa böyle bir tercih yapmıyor. Son kırk yılda yaygın olarak kullanıma giren hangi teknolojik yenilikte bu tür yüksek riskler yoktu? İşte internet! Plastik gibi bir icat. Hem müthiş kolaylıklar sağlıyor hem de sorumluca kullanılmazsa doğaya ve insana zarar veriyor.

Yapay zekâ konusunda temkinli yaklaşılmasını gerektiğini savunanlar samimi mi yoksa rekabette birilerinin aşırı derecede ileri gitmesini engellemeye mi çalışıyorlar? Musk neden OpenAI’ın Microsoft’a yakınlaşmasını istemiyor? Sonuçta Musk’ın görünen rakipleri Google ya da Facebook. Şu var ki Microsoft kimseye belli etmeden dünyanın en değerli şirketi olma yolunda Meta’yı da Google’ı da geride bırakmış durumda. Öte yandan yeni evli Sam’in gündemindeki en büyük sorun bu dava değil. Milyarlarca dolarlık yeni yatırım bulamazsa genel yapay zekâ seviyesine ulaşmak için gereksinim duyduğu işlem gücüne ulaşamayacak. Sam o kadar pragmatik ki fon bulmak için körfez ülkelerinin ayağına bile gitmekten çekinmedi. Bakalım dilberi Çin’e kaptırmamayı başarabilecekler mi?

Herkese Bilim Teknoloji Dergisi; “Dijital Kültür” Köşesi (Sayı 414 14.03.2024)