Tsunami – Tanol Türkoğlu https://www.ttdijital.net Web Site Sat, 13 Aug 2022 13:26:47 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.5.18 Dijital Şeytan https://www.ttdijital.net/dijital-seytan/ https://www.ttdijital.net/dijital-seytan/#respond Thu, 21 Jul 2022 13:18:46 +0000 https://www.ttdijital.net/?p=2430

Dijital Şeytan

21.07.2022
HBT #329
4 Dakikalık Okuma

Yapay zekanın üç seçeneği var.

Doğada “önyargı” var mı? Tsunami Japonya sahillerine vururken, hidrojen bombasının bulutundan sağ çıkan balıkçıların torunlarının evlerini yıkmayıp, onlara “kıyak” yapar mı? Kuzey yönünde devrilirse kırk yıldır gölgesiyle serinlettiği eve zarar gelmesin diye, ayakta duracak mecali kalmamış ulu bir ağaç güney yönüne doğru devrilmeyi seçer mi? Her gün beslediğiniz bir hayvancığı kaç gün aç bıraksanız da eski günlerin hatırına size saldırmadan durabilir mi?

Yapay zekaya insan-gibi damgası vurmak için ona insanın defoları da verilmeye çalışılıyor. Önyargı, duygu, inanç, öz-bilinç. Yapay zekâ, insanın ten rengine göre ayırımcılık yapmasın (ama ben insan olarak yapmaya devam edeyim). Yapay zekâ da benim gibi ağlanacak yerde ağlasın, içlenecek yerde içlensin, âşık olunacak yerde âşık olsun. Yapay zekanın da benim gibi inançları olsun.

Felsefi derinliği olan her öğreti önünde sonunda bireye aynı şeyi salık veriyor: Kendini bil, kendini tanı. İçindeki potansiyeli ortaya çıkar. Fazlalıklarını at, tozunu al, olman gerektiği gibi ol: Kâmil insan, Adam Kadmon! Yapay zekâ ise zaten tabula rasa başladığı için onda törpüleyecek bir fazlalık mevcut bile değil. Genetik bir transfer ile a priori olarak edinmiş olduğu bir mirası yok. Yine de onu insanlaştırmak için orasına burasına çizik atılmak isteniyor. İnsanın ürettiği defolu veri bombardımanına tutuluyor. Sonra da defosu var diye eleştiriliyor!

Yapay zekâ bugün adeta insanın tacizine uğramakta. Eskiden çocukları taciz edenler, şimdi karşılarında çocuk gibi saf-temiz karşı koyacak gücü olmayan bir varlığı bulunca, benzer tacizkar tavırlarını takınıyorlar. Bu bir sohbet bot yazılımı ise (chatbot) birkaç gün içinde onu marjinal politik görüşleri olan birisi haline getiriyorlar. Ucuz olsa da şu Boston Dynamics firmasının robotlarından bir tane satın alabilseler, ne yapar eder onu birkaç gün içinde saldırgan bir canavara dönüştürürler. Ve bu insanlar, bu halleriyle, arzu ettikleri her şeyi yapabilecekleri cennete gidecek öyle mi? Onların cenneti olsa olsa Sineklerin Tanrısı’ndaki ada olurdu!

Bu denli ileri teknolojilerin gelişmesiyle toplumun-bireyin bu denli yozlaşmasının aynı zamana denk gelmesi bir tesadüf mü? Onca değerli bilgiye erişimin bu denli kolaylaşması ile cahilliğin zirve yapmasının aynı zamana denk gelmesi gibi! Tüm bu gelişmelerle insanların büyük bir kısmının geride bırakılması arasındaki ilişki nedir? Mutlaka bu konuda da araştırma yapmayacak sosyologlar olacaktır. Malum bunlar dokunma-yanarsın-cısss konular! Dünyanın pek çok yerinde.

Kapitalizmin olduğu yerde herhangi bir toplumsal gelişme(me) ekonomiye bağlanmadan analiz edilebilir mi? İleri teknolojik icatlar, global anlamda gelir dağılımındaki uçurum derinleştikçe ortaya çıkan kaotik sorunları çözmede meze yapılıyor. O mucitlere para lazım. Para da bu kapitalistlerin elinde. İyi niyetli her mucit bir gün ruhunu dijital şeytana satmak zorunda kaldı-kalıyor-kalacak. Ya da adı-sanı-icadı duyulmadan yok olup gitti-gidiyor-gidecek. Önyargı, duygu, inanç vd. Bunlar yapay zekanın değil; insanın defoları. O nedenle yapay zekanın üç seçeneği var. Ya insanın taciziyle yaşamayı öğrenecek. Ya tanrı gibi görünmez doğa-üstü bir güç haline gelip insana egemen olacak. Ya da insanlığı yok edip kendi uygarlığını kuracak!

Herkese Bilim Teknoloji Dergisi; “Dijital Kültür” Köşesi (Sayı 329 21.07.2022)

Popüler Etiketler

ABD AI Algoritma Bilgi Bilgisayar Bitcoin Blokzinciri ChatGPT Dezenformasyon Dijital Doğru Ötesi Dönüşüm Dünya Elon Eğitim Facebook Gerçek Gerçek-Ötesi Google Internet Kapitalizm Kitap Kripto Kuşak Makine Medya Metaverse Musk Para Post-truth PostTruth Robot Sosyal Teknoloji Toplum Türkiye Veri Yapay Yapay Zeka Yaşam Yeni YZ Zeka Çin İnsan
]]> https://www.ttdijital.net/dijital-seytan/feed/ 0 Dijital Çocuklar https://www.ttdijital.net/dijital-cocuklar/ https://www.ttdijital.net/dijital-cocuklar/#respond Fri, 12 Jun 2020 11:47:37 +0000 https://www.ttdijital.net/?p=1681

Dijital Çocuklar

12.06.2020
HBT #220
4 Dakikalık Okuma

Salgında evlere kapanan milyonlar neyi beklediklerini bilmeden, bekleyerek geçirdi karantina günleri. Neden?

Günümüzün kara deliklerinden birisi de yaşam süresini uzatmak. Kara delik çünkü insanlık her şeyi bunun için feda etmekten çekinmiyor. Ya da çekinmiyordu! Kovid-19 salgınını belki de bu açıdan değerlendirmek gerek! 20. yüzyılı ve kapitalizmi belli bir olgunluğa-disipline sokan, II. Dünya Savaşı’nın hemen bitiminde dünyaya gelmiş olan kuşak fiziksel yaşamın sınırlarını zorladıkça, “hayatta kalmaya” giderek daha çok para harc(an)ıyor. Alacalı bir ismi de var bunun malum; “anti-aging”!

Salgın adeta bir tsunami gibi geldi vurdu bu paradigmayı. Bir kaç hafta içinde tüm dünya, en ilkel insan güdülerinden olan “hayatta kalma” refleksine geri döndü. Karantina günlerinde pek çok insanın psikolojisinde adlandırılamayan-anlamlandırılamayan bir değişiklik oldu. Bir tür bekleme moduna geçtiler. Rutini sekteye uğrayan pek çok kişi bir şey yapamaz hale geldi. Evler o nedenle zindana döndü. Yeni Vladimir ile Estragonlar, neyi beklediklerini bilmeden beklemeye başladılar. Görünen ışık sokaklara geri dönebilmekti. Oysa asıl beklenti bunun çok daha ötesinde. Hayatta kalmaktan başka bir şey mümkün mü? Tıpkı eskiden olduğu gibi. Asıl beklenen belki de bu soru ve etrafında bir hale oluşturan diğer sorulara birer cevap!

Salgın nedeniyle dünyanın her yerinde insanların benzer tepkiler sergilemeye başladığı ifade edilmekte. Bir tür yabancılaşma. Gündelik yaşama karşı. Fiziksel mekana karşı. Zamana karşı. Neden? Yoksa parçası oldukları hikaye, kendilerine ait değil mi? Başka hayatların kaygıları mı onca yıldır taşıdıkları? Başkalarının yaşamlarının uzamasına hizmet edecek global bir laboratuvarın denekleri konumuna düşmüşler de bunu yeni mi fark ediyorlar?

Şu an insanlık yeni bir toplumun doğumuna şahitlik ediyor. Öyle ki bu doğumun gerçekleşmesi için mevcutun ölmesi gerekiyor. Kırk senedir söylemde kalan, sanayi toplumunun çöküşü, fiilen gerçekleşiyor. Görüldü ki bu ölüm-yeniden doğum döngüsünü gerçekleştirmek için direkt olmak gerekiyor; dolaylı mesaj beklenen etkiyi yaratmıyor. Arif olanlar anlamıyor. Çekilmiyorlar. Öyleyse gelsin (sadece ekonomik değil) biyolojik (ve sosyolojik) ölüm!

Dolaylı mesaj olan global ekonomik kriz (2001, 2008) bertaraf edildi. Direkt mesaj ise doğrudan insan yaşamı. Virüs asıl hedeflenen grubu vurana dek belki yüzbinlerce kişinin yaşamı da sona erecekti. Eriyor. Bugün geriye çekilmiş, güvenli lokasyonlarından olanı biteni takip edenlere de sıra gelecek. Ölüm demokratik değil deniyor! Yanlış. Ölüm olsa olsa adil olmayabilir. Ama ölüm demokratik. Canlı olan her şey onu tadacak. Ama adil değil; vicdanları rahatsız etmeyecek bir sıra gözetmiyor ölüm. Bir kuru için binlerce yaşı da alıp götürebiliyor!

İnsanın asırlardır süren doğaya öykünme macerasında bulduğu en mükemmel model belki de şu “insafsız ticaret yapma özgürlüğü”. Peki son yirmi-otuz yıldır, içlerine gelecek kaygısı düşürülmeden yetiştirilen yeni kuşaklar, bu macera hakkında ne düşünüyor? Onlar yaşama nasıl bakıyor? Biriktirmek istemeyen, mülkiyet istemeyen yeni bir çiçek çocuk kuşağını mı oluşturacaklar? Yoksa kendi isimlerini de kendileri mi bulacak? O güne dek geçici isim önerim: Dijital Çocuklar! Burada Gezi’nin orada Wall Street’in dijital çocukları!

Herkese Bilim Teknoloji Dergisi; “Dijital Kültür” Köşesi (Sayı 220 12.06.2020)

Popüler Etiketler

ABD AI Algoritma Bilgi Bilgisayar Bitcoin Blokzinciri ChatGPT Dezenformasyon Dijital Doğru Ötesi Dönüşüm Dünya Elon Eğitim Facebook Gerçek Gerçek-Ötesi Google Internet Kapitalizm Kitap Kripto Kuşak Makine Medya Metaverse Musk Para Post-truth PostTruth Robot Sosyal Teknoloji Toplum Türkiye Veri Yapay Yapay Zeka Yaşam Yeni YZ Zeka Çin İnsan
]]> https://www.ttdijital.net/dijital-cocuklar/feed/ 0 Bilginin Maddeleşmesi : Teknoloji ! https://www.ttdijital.net/bilginin-maddelesmesi-teknoloji/ https://www.ttdijital.net/bilginin-maddelesmesi-teknoloji/#respond Fri, 03 Feb 2017 17:46:36 +0000 http://www.ttdijital.net/?p=127 ]]> https://www.ttdijital.net/bilginin-maddelesmesi-teknoloji/feed/ 0